مهر  و محبت در پیامبر :

دولتى كه مردم سر كار مى آورند، نمى تواند با مردم بيگانه باشد، بدرفتارى كند و از مردم فاصله بگيرد. دولت بايد غمخوار مردم باشد، نه فقط به عنوان يك ناصح مشفق، بلكه كسى كه آستين بالا مى زند و در رفع مشكلات مردم گام برمى دارد، مردم از گردش پيچيده كارها ناراضى اند. بايد گردش كارها روان شود و اين مستلزم بازنگرى در نظامهاى حاكم ادارى است. تكثّر قوانين مصوب در موضوعات متماثل يا متشابه نوعى امكان تفرق در اقدام يا فرار از مصلحتى را كه قانونگذار بر مبناى آن قانونگذارى كرده است، فراهم آورده است. مجلس محترم با تنقيح قوانين مى تواند گامى مؤثر در تسهيل امور و جلوگيرى از نارضايتيها بردارد. همچنين ما به عنوان دولت اسلامى بايد در ترويج فرهنگ مهرورزى تلاش و جديت نماييم. دولت نبايد رقيب مردم در سرمايه گذارى، توليد، جلب خدمات و تسهيلات و بهره گيرى از امكانات باشد. بسيارى از نابسامانيها نارضايتيها به همين دليل است. بايد فرهنگ رقابت با مردم كنار رود و سطح مشاركت مردم حتى المقدور بالا رود. كشور ما از اقوام گوناگون تشكيل شده است. خوشبختانه، اكثر قريب به اتفاق مردم ما حول ايمان به اسلام و خداپرستى با يكديگر مودت و برادرى دارند. گسترش فرهنگ مودت و محبت بين اقوام مختلف ايرانى به انسجام ملى كمك مى كند و اقتدار ملى را بالا مى برد. توسعه مهرورزى يك اصل پايه در حفظ وحدت و برادرى است كه رمز همه موفقيتهاست. كلام آسمانى امام را فراموش نكنيم كه فرمودند: «رمز پيروزى شما وحدت كلمه است.» بايد سازوكارهاى تقويت وحدت را پيدا كنيم، اصلى ترين ماده وحدت، محبت و مهرورزى است كه با تحقق آن جايى براى تنازع، حسد، بخل، مانع تراشى و بداخلاقى باقى نمى ماند. حفظ حقوق شهروندان هم با محبت رابطه مستقيم دارد؛ لذا گسترش فرهنگ مهرورزى يك سياست و اصل مهم در دولت جديد خواهد بود.

ديدگاههای رئيس جمهوری(1)

ما يك خانواده بزرگيم. يك ملتيم. ما با بعضى از اين مدعيان فرق مى كنيم كه از اين طرف و آن طرف دنيا يك عده دور هم جمع شده اند، بوميها را يا كشته اند يا اسير كرده اند يا مغلوب كرده اند و چيزى درست كرده اند و اسمش را كشور گذاشته اند. ما فرق مى كنيم. ما يك ملتيم؛ يعنى همه وجودمان در هم تنيده است. دين، آيين، رسوم، شادى، غم و اهدافمان، همه اش به هم گره خورده است. ما يك تن واحديم و يك ملتيم و طبيعى است كه بايد همديگر را دوست داشته باشيم. اصلاً اين عشق به يكديگر پايه هر نوع فعاليت اجتماعى است. اگر ما به بقيه علاقه نداشته باشيم و عشقى وجود نداشته باشد، براى چه بايد الان بياييد اينجا بنشينند. براى چه؟ به قول آقاى شكريه چرا بايد افتخارى بياييم وقت، جان و مالمان را بگذاريم؟ براى اينكه همديگر را دوست داريم. بايد دوست داشته باشيم. فضاى جامعه ما بايد به گونه اى باشد كه همه همديگر را دوست داشته باشيم. اگر همه همديگر را دوست داشته باشيم، ديگر بسيارى از بدبينيها، اجحافها و ظلمها از بين مى رود. آدم به كسى كه دوست دارد ديگر نمى كند. اينكه مى بينيد بعضيها تلاش مى كنند زمين را به آسمان بدوزند، بالاخره با كلكى چيزى را به جيب خودشان بياورند، اگر يك لحظه فكر كنند اين چيزى را كه مى آورند، مال بقيه است، بقيه را هم او دوست دارد، با پارتى بازى و كلك در يك جايى مى خواهد يك چيزى را ببرد، و به سمت خودش ببرد، حتماً اين كار را نمى كند. پايه اش اين است كه ما همه همديگر را دوست داشته باشيم.
اين دستور خدا و پيامبر خداست. اين تعليمات اهل بيت (ع) است. تا جايى كه شما مى بينيد، آن قدر دوست دارند كه دشمنانشان را هم دعا مى كنند. خيلى عجيب است. پيامبر چقدر انسانها را دوست دارد؛ رحمة للعالمين. عزيزترين كس او كه عمويش حضرت حمزه است، در جنگ احد جگرش را مثله كردند، بعد همان كسى كه اين كار را كرده، شهادتين را مى گويد، مى گويد بسيار خوب، برو جايى كه من تو را نبينم؛ در صورتى كه بين آدمهاى معمولى كمترين مجازات او اين بود كه شبيه آن كار را به سرش بياورد. بسيار خوب اين قدر رئوف است كه مى نشيند براى امتش، حتى آنهايى كه بعداً مى آيند، استغفار و طلب آمرزش مى كند. از خدا پيروزى، سهولت و آرامش مى طلبد. ما پيرو آن نبى هستيم.
بايد همديگر را دوست داشته باشيم. اين را دائماً به خودمان تلقين كنيم، ابراز كنيم و عمل كنيم.

[سخنرانى در ديدار با اعضاى شوراى اصناف كشور - 1/12/1384]

ديدگاههای رئيس جمهوری(۲)

عناصر و آدمهاى جامعه اسلامى همان طور كه اشاره فرمودند، نسبت به هم محبت دارند و همديگر را دوست دارند. مؤمن، مؤمن را دوست دارد. اصلاً مؤمن همه بشريت را دوست دارد. پيامبر عزيز ما براى عالمين رحمت بود. آن قدر دلش براى آدمها مى سوخت كه نزديك بود خودش را به خاطر مردم بكُشد. ائمه ما (ع) هم همين طور بودند. حضرت زهراى اطهر (س) مجسمه مهرورزى، عشق به ناس و مردم است و الان هم امام زمان و حضرت حجة بن الحسن العسكرى (ع) نماد عشق به مردم است. اصلاً مگر مى شود بدون مهر به يكديگر به آن نقطه رسيد. به فرض اينكه ما به نقطه اى رسيديم كه همه جاده هايمان اتوبان چهارخطه شد، همه شهرهايمان فرودگاه داشت، در همه خانه ها آسانسور و سيستمهاى صوتى و تصويرى پيشرفته بود و اصلاً به جايى رسيديم كه آدمها يك شاسى مى زدند طى الارض مى كردند. از اينجا يك شاسى مى زد، با يك چشم به هم زدنى در مشهد، كرمان، شيراز و اهواز بود. قطارها، متروها، اتوبوسها و آخرين و پيشرفته ترين فناوريها در اختيار ملت ما بود، اما دلهاى مردم از هم جدا بود، آيا آن محيط با جهنم تفاوتى داشت؟ حتماً تفاوتى نداشت. پس برنامه هايى كه ما تنظيم مى كنيم، حتماً بايد در متن و بطنش نزديك كردن و علاقه مند كردن دلهاى مردم به هم باشد.
اتفاقاً آثار وضعى فراوانى هم براى ما دارد. اگر مردم همديگر را دوست داشته باشند، اجحافها، تقلبها و بعضى كارهاى سطح پايين انجام نمى شود. سسيتها، كم گذاشتنها و خلاف قانون انجام دادنها صورت نمى گيرد. مگر پدر يا مادرى براى بچه شان كم مى گذارند؟ نمى گذارد. دوستش دارند.

سخنرانى در ديدار با منتخبين استان گلستان - 23/12/1384

ديدگاههای رئيس جمهوری(۳)

 خداوند از رهگذر محبت بى منتهايش به محبوب خود حضرت ختمى مرتبت، همه هستى را خلق فرمود. اگر محبت و مهرورزى، مودت و برادرى و احترام به حقوق يكديگر در جامعه پايدار شود، اختلافات، كينه ورزيها، بخلها، حسادتها، حق كشيها و بى انصافيها به طور كلى رخت برخواهد بست و خيرخواهى، ايثار و فداكارى جانشين آن خواهدشد. چنين امرى علاوه بر تأثيرات گسترده بر زندگى فردى و جمعى آحاد جامعه، پايه هاى وحدت و اقتدار ملى را نيز تقويت خواهد كرد. دولت با اتكا به فرهنگ دينى و ملى كه اساس آن بر عشق و محبت استوار است، تمام همّ و غم خود را در ترويج روحيه برادرى، محبت و همبستگى بين اقشار مختلف مردم، صرف نظر از قوميت، دين، مذهب و جغرافيا به كار خواهد بست.

ديدگاههای رئيس جمهوری(۵)

ديدگاههای رئيس جمهوری(۶)

[سخنرانى در ديدار با اعضاى سازمان بسيج استادان - 28/7/1384]

ديدگاههای رئيس جمهوری(۷)

محبت و مهرورزى پايه زندگى اجتماعى است. اگر محبت بيايد، كينه ها و دشمنيها مى رود. اگر مهر و عشق بيايد، دلها به هم گره مى خورد، توانها چندان مى شود و راه براى ساختن كشور عزيز هموارتر مىشود. اصلاً اساس بعث پيامبر ما بر رحمت و لطف الهى بود. خداوند پيامبر عزيز ما را به واسطه محبت و لطف و مودتى كه به ابناى بشر داشت، مبعوث كرد. پيامبر ما عين رحمت بود، و ما ارسلناك الا رحمة للعالمين،)1( براى همه بشريت رحمت، مهرورزى و عشق بود و آن چيزى كه او به عنوان اجر رسالتش از ما خواست، جز محبت و مودت نبود. لا اسئلكم عليه اجراً الَّا المودة فى القربى، )2( پيامبر آن همه زحمت كشيد، آن همه سختيها را براى امت و بشريت تحمل كرد، روزى كه مى خواست وداع بكند، گفت: من هيچ اجرى از شما نمى خواهم الا مودة فى القربى. خدا را شاكريم كه شما مردم محب اهل بيت هستيد. صدها سال است كه با عشق به اهل بيت پيامبر زندگى كرديد. عشق به اهل بيت نشاط، آگاهى، دل رحمى، اخوت و برادرى و انگيزه براى كار و تلاش و فداكارى و ايثار مى آورد. اينكه ما امروز مى آييم به روشن بينى، فداكارى و مرزبانى مردم سرباز افتخار مى كنيم، به خاطر اين است كه دلهاى پاك اين مردم سرشار از عشق به پيامبر و اهل بيت پيامبر عزيزمان حضرت محمد مصطفى(ص) است.
همه مسلمانان به اهل بيت محب اند و عشق مى ورزند و اين مايه وحدت و همدلى مسلمين و وحدت ملت بزرگ ايران است.

[سخنرانى در ديدار با مردم شهرستان سرباز - 24/9/1384]

بررسي طرز بحثهاي پيامبر اسلام (ص)و امامان (ع)با مخالفانشان الگوي بسيار ارزنده اي براي چگونگي مبحث است.به عنوان نمونه به آنچه از امام صادق(ع)در اين زمينه در كنب حديث ثبت است توجه كنيد: در مقدمه اين حديث معروف توحيد«مفضل بن عمر»چنين مي خوانيم:او مي گويد من در كنار قبر پيغمبر بودم و در عظمت مقام پيامبر(ص)انديشه مي كردم .ناگهان ديدم «ابن ابي العوجاء»(از ماديون معروف)وارد شد و در گوشه اي نشست به طوري كه سخنش را مي شنيدم هنگمي كه دوستانش اطراف او جمع شدند شروع به سخنان كفر آميزي كردكه نتيجه آن انكار نبوت محمد(ص)و از آن بالاتر انكار خداوند تبارك و تعالي بود،بسيار شيطنت آميز و حساب شده بيان كرد. من از شنيدن سخنان او سخت خشمگين و تاراحت شدم ،برخاستم و فرياد زدم اي دشمن خدا راه الحاد پيش گرفتي؟و خداوندي كه تو رادر بهترين صورت آفريده انكار كردي؟ «ابن ابي العوجاء»رو به من كرد و گفت:توكيستي؟اگر از دانشمندان علم كلامي ،دليلي بياور تا از تو پيروي كنيم و اگر نيستي سخن مگو و اگر از پيروان جعفربن محمد صادقهستي او اين چنين با ما سخن نمي گويد و مانند برخورد تو برخورد نمي كند. او از اين بالاتر از ما شنيده است هرگز به ما فحش و ناسزا نگفته و در پاسخ ما راه خشونت و تعدي نپيموده ،او بردبار ،عاقل،هوشيار و متيني است كه هرگز سبكسري دامن گيرش نمي شود،او به خوبي به سخنان ما گوش فرا مي دهد ،حرفهاي ما را مي شنود و از دلائل ما آگاه مي شود،هنگامي كه تمام حرف خود را زديم و گمان كرديم كه ما بر او پيروز شديمبا متانت شروع به به سخن مي كند با جمله هاي كوتاه و فشرده تمام دلائل ما را پاسخ مي گويد و بهانه هاي ما را قطع مي كند ،آنچنان كه گوئي قدرت بر پاسخ گفتن نداريم ،تو اگر از پيروان و ياران او هستي اينچنين با ما سخن بگو: (توحيد المفضل اوائل كتاب). در روايات اسلامي كه در تفسير آيه 29 سوره فتح آمده است تأكيد فراواني روي اصل «رحماءبينهم»ديده مي شود.از جمله در حديثي از امام صادق(ع)مي خوانيم: مسلمان برادر مسلمان است به او ستم نمي كند،تنهايش نمي گذارد،تهديدش نمي كند و سزاوار است مسلمان در ارتباط و پيوند و تعاون و محبت و مواسات با نيازمندان كوشش كند و نسبت به يكديگر مهربان باشند تا مطابق گفته خداوند «رحماءبينهم»نسبت به يكديگر رفتار كنيد و حتي در غياب آنها نسبت به امورشان دلسوزي كنيد ،آنگونه كه انصار در عصر رسول الله بودند

(اصول كافي ،جلد5،ص77،حديث 91 )

ما يك خانواده بزرگيم. يك ملتيم. ما با بعضى از اين مدعيان فرق مى كنيم كه از اين طرف و آن طرف دنيا يك عده دور هم جمع شده اند، بوميها را يا كشته اند يا اسير كرده اند يا مغلوب كرده اند و چيزى درست كرده اند و اسمش را كشور گذاشته اند. ما فرق مى كنيم. ما يك ملتيم؛ يعنى همه وجودمان در هم تنيده است. دين، آيين، رسوم، شادى، غم و اهدافمان، همه اش به هم گره خورده است. ما يك تن واحديم و يك ملتيم و طبيعى است كه بايد همديگر را دوست داشته باشيم. اصلاً اين عشق به يكديگر پايه هر نوع فعاليت اجتماعى است. اگر ما به بقيه علاقه نداشته باشيم و عشقى وجود نداشته باشد، براى چه بايد الان بياييد اينجا بنشينند. براى چه؟ به قول آقاى شكريه چرا بايد افتخارى بياييم وقت، جان و مالمان را بگذاريم؟ براى اينكه همديگر را دوست داريم. بايد دوست داشته باشيم. فضاى جامعه ما بايد به گونه اى باشد كه همه همديگر را دوست داشته باشيم. اگر همه همديگر را دوست داشته باشيم، ديگر بسيارى از بدبينيها، اجحافها و ظلمها از بين مى رود. آدم به كسى كه دوست دارد ديگر نمى كند. اينكه مى بينيد بعضيها تلاش مى كنند زمين را به آسمان بدوزند، بالاخره با كلكى چيزى را به جيب خودشان بياورند، اگر يك لحظه فكر كنند اين چيزى را كه مى آورند، مال بقيه است، بقيه را هم او دوست دارد، با پارتى بازى و كلك در يك جايى مى خواهد يك چيزى را ببرد، و به سمت خودش ببرد، حتماً اين كار را نمى كند. پايه اش اين است كه ما همه همديگر را دوست داشته باشيم. اين دستور خدا و پيامبر خداست. اين تعليمات اهل بيت (ع) است. تا جايى كه شما مى بينيد، آن قدر دوست دارند كه دشمنانشان را هم دعا مى كنند. خيلى عجيب است. پيامبر چقدر انسانها را دوست دارد؛ رحمة للعالمين. عزيزترين كس او كه عمويش حضرت حمزه است، در جنگ احد جگرش را مثله كردند، بعد همان كسى كه اين كار را كرده، شهادتين را مى گويد، مى گويد بسيار خوب، برو جايى كه من تو را نبينم؛ در صورتى كه بين آدمهاى معمولى كمترين مجازات او اين بود كه شبيه آن كار را به سرش بياورد. بسيار خوب اين قدر رئوف است كه مى نشيند براى امتش، حتى آنهايى كه بعداً مى آيند، استغفار و طلب آمرزش مى كند. از خدا پيروزى، سهولت و آرامش مى طلبد. ما پيرو آن نبى هستيم. بايد همديگر را دوست داشته باشيم. اين را دائماً به خودمان تلقين كنيم، ابراز كنيم و عمل كنيم.

             

                            ....«مهرورزی پایه فعالیتهای اجتماعی »...

ما يك خانواده بزرگيم. يك ملتيم. ما با بعضى از اين مدعيان فرق مى كنيم كه از اين طرف و آن طرف دنيا يك عده دور هم جمع شده اند، بوميها را يا كشته اند يا اسير كرده اند يا مغلوب كرده اند و چيزى درست كرده اند و اسمش را كشور گذاشته اند. ما فرق مى كنيم. ما يك ملتيم؛ يعنى همه وجودمان در هم تنيده است. دين، آيين، رسوم، شادى، غم و اهدافمان، همه اش به هم گره خورده است. ما يك تن واحديم و يك ملتيم و طبيعى است كه بايد همديگر را دوست داشته باشيم. اصلاً اين عشق به يكديگر پايه هر نوع فعاليت اجتماعى است. اگر ما به بقيه علاقه نداشته باشيم و عشقى وجود نداشته باشد، براى چه بايد الان بياييد اينجا بنشينند. براى چه؟ به قول آقاى شكريه چرا بايد افتخارى بياييم وقت، جان و مالمان را بگذاريم؟ براى اينكه همديگر را دوست داريم. بايد دوست داشته باشيم. فضاى جامعه ما بايد به گونه اى باشد كه همه همديگر را دوست داشته باشيم. اگر همه همديگر را دوست داشته باشيم، ديگر بسيارى از بدبينيها، اجحافها و ظلمها از بين مى رود. آدم به كسى كه دوست دارد ديگر نمى كند. اينكه مى بينيد بعضيها تلاش مى كنند زمين را به آسمان بدوزند، بالاخره با كلكى چيزى را به جيب خودشان بياورند، اگر يك لحظه فكر كنند اين چيزى را كه مى آورند، مال بقيه است، بقيه را هم او دوست دارد، با پارتى بازى و كلك در يك جايى مى خواهد يك چيزى را ببرد، و به سمت خودش ببرد، حتماً اين كار را نمى كند. پايه اش اين است كه ما همه همديگر را دوست داشته باشيم. اين دستور خدا و پيامبر خداست. اين تعليمات اهل بيت (ع) است. تا جايى كه شما مى بينيد، آن قدر دوست دارند كه دشمنانشان را هم دعا مى كنند. خيلى عجيب است. پيامبر چقدر انسانها را دوست دارد؛ رحمة للعالمين. عزيزترين كس او كه عمويش حضرت حمزه است، در جنگ احد جگرش را مثله كردند، بعد همان كسى كه اين كار را كرده، شهادتين را مى گويد، مى گويد بسيار خوب، برو جايى كه من تو را نبينم؛ در صورتى كه بين آدمهاى معمولى كمترين مجازات او اين بود كه شبيه آن كار را به سرش بياورد. بسيار خوب اين قدر رئوف است كه مى نشيند براى امتش، حتى آنهايى كه بعداً مى آيند، استغفار و طلب آمرزش مى كند. از خدا پيروزى، سهولت و آرامش مى طلبد. ما پيرو آن نبى هستيم. بايد همديگر را دوست داشته باشيم. اين را دائماً به خودمان تلقين كنيم، ابراز كنيم و عمل كنيم...«

مهرورزی ویژگی اصلی جامعه اسلامی

 براى عالمين رحمت بود. آن قدر دلش براى آدمها مى سوخت كه نزديك بود خودش را به خاطر مردم بكُشد. ائمه ما (ع) هم همين طور بودند. حضرت زهراى اطهر (س) مجسمه مهرورزى، عشق به ناس و مردم است و الان هم امام زمان و حضرت حجة بن الحسن العسكرى (ع) نماد عشق به مردم است. اصلاً مگر مى شود بدون مهر به يكديگر به آن نقطه رسيد. به فرض اينكه ما به نقطه اى رسيديم كه همه جاده هايمان اتوبان چهارخطه شد، همه شهرهايمان فرودگاه داشت، در همه خانه ها آسانسور و سيستمهاى صوتى و تصويرى پيشرفته بود و اصلاً به جايى رسيديم كه آدمها يك شاسى مى زدند طى الارض مى كردند. از اينجا يك شاسى مى زد، با يك چشم به هم زدنى در مشهد، كرمان، شيراز و اهواز بود. قطارها، متروها، اتوبوسها و آخرين و پيشرفته ترين فناوريها در اختيار ملت ما بود، اما دلهاى مردم از هم جدا بود، آيا آن محيط با جهنم تفاوتى داشت؟ حتماً تفاوتى نداشت. پس برنامه هايى كه ما تنظيم مى كنيم، حتماً بايد در متن و بطنش نزديك كردن و علاقه مند كردن دلهاى مردم به هم باشد. اتفاقاً آثار وضعى فراوانى هم براى ما دارد. اگر مردم همديگر را دوست داشته باشند، اجحافها، تقلبها و بعضى كارهاى سطح پايين انجام نمى شود. سسيتها، كم گذاشتنها و خلاف قانون انجام دادنها صورت نمى گيرد. مگر پدر يا مادرى براى بچه شان كم مى گذارند؟ نمى گذارد. دوستش دارند.

محبت‏بر دوگونه است: محبت صادق و محبت كاذب.

محبت صادق آن است كه انسان كمال را درست تشخيص بدهد و البته وقتى به كمال آگاهى پيدا كند، به آن دل مى‏بندد مانند محبت‏به خداوند، متقابلا كمال هم جاذبه دارد و محب را به سمت‏خود جذب مى‏كند و در حقيقت محبت صادق، دو جانبه است; اما محبت كاذب آن است كه انسان، نقص را كمال بپندارد و بر اساس چنين پندار باطلى به آن كمال موهوم علاقمند گردد; مانند محبت غير خدا، مخصوصا محبت عالم طبيعت، محبت كاذب و جاذبه‏اى است كه عين دافعه است; چنانكه افعيها با نفس كشيدن، برخى از حشرات را جذب مى‏كنند; اما نه براى پرورش و كمال بلكه براى هضم و نابود كردن. بنابراين، جذب آنان، جذب كاذب است.

زرق و برق دنيا نيز چنين است. انسان اگر به دنيا دل ببندد، دنيا جاذبه دارد و او را به سوى خود جذب مى‏كند; اما براى اين كه او را درهم بكوبد و نابود و سپس به صورت زباله دفع كند، ولى ذات اقدس خداوند نه تنها محبوب مؤمنان است‏بلكه محب آنان نيز هست و آنان را به سمت‏خود جذب مى‏كند تا آنها را بپروراند و احيا كند. از اين رو، همان گونه كه گفته شده:

الا كل شى‏ء ما خلا الله باطل

و كل نعيم لا محالة زائل ⁽¹⁾

در مورد محبت نيز بايد گفت هر محبتى غير از محبت‏خدا باطل و دروغين است.

اميرالمؤمنين (عليه السلام) مى‏فرمايد:

دنيايى كه شما را ترك مى‏كند، پيش از اين كه شما را ترك كند، شما آن را ترك كنيد: «و آمركم بالرفض لهذه الدنيا التاركة لكم‏» ⁽²⁾

در مثلها نيز آمده است: «عزل‏» از مقام به منزله طلاق مردان و حيض كارگزاران است: «العزل طلاق الرجال و حيض العمال‏» ⁽³⁾ .

انسان هم سرانجام روزى از دنيا و لذايذ و مقامهاى آن عزل و محروم مى‏شود; از اين رو قرآن دنيا را خانه فريب و نيرنگ معرفى مى‏كند.

البته منظور از دنيا آسمان و زمين نيست; زيرا اينها آيات الهى و نعمت‏خداست. ذات اقدس خداوند دنيا را چنين معرفى كند: مثل دنيا اين است كه بارانى ببارد و سرزمينى، سبز و خرم شود، ولى پس از مدتى خزانى در پى آن بيايد و آن را به صورت كاهى زرد در آورد و از بين ببرد:

«كمثل غيث اعجب الكفار نباته ثم يهيج فتريه مصفرا ثم يكون حطاما» ⁽⁴⁾ .

چون «مثل‏» غير از «ممثل‏» است، معلوم مى‏شود امور طبيعى مانند فصول چهارگانه، «دنيا» نيست. اينها آيات منظم و خوب است; يعنى پاييز در جاى خود به همان اندازه خوب و زيباست كه بهار در جاى خود; چون اگر پاييز و زمستانى نباشد، هرگز بهارى نخواهد بود، ولى آن «من‏» و «ما» كه چند صباحى خرمى و آنگاه پژمردگى را به دنبال دارد، «دنيا» است و چنين چيزى جاذبه‏اى دروغين دارد و هر محبتى كه در كنار جاذبه دروغين باشد و يا محبت آن محبوبى كه انسان را خوب جذب مى‏كند تا از بين ببرد، محبتى كاذب است و اصولا هر محبتى كه به غير خدا تعلق بگيرد چنين است، ولى در محبت الهى خداى سبحان لطف و فيض منبسط خود را گسترده است تا محب خود را به فضاى باز درآورد و به او پروبال بدهد تا پرواز كند. از اين رو قرآن كريم مى‏فرمايد:

«و الذين آمنوا اشد حبا لله‏» ⁽⁵⁾ .

بنابراين، اگر محبت كسى به دنيا و آخرت يا به خدا و غير خدا يكسان باشد، او به اين معنا، مؤمن نيست; زيرا معرفتش تام نيست و از همين جا معلوم مى‏شود كه محور بحثها معرفت است، نه محبت چنانكه در مرحله بعد تبيين مى‏شود. چون خود محبت از فروعات بحثهاى محورى معرفت است.

نظامى گنجوى در پايان داستان «ليلى و مجنون‏» مى‏گويد: ليلى در اواخر عمر بيمار شد و طراوتش از بين رفت. او به مادرش وصيت كرد: پيام مرا به مجنون برسان و به او بگو اگر خواستى محبوبى برگزينى، دوستى مانند من مگير كه با يك تب، همه طراوت خود را از دست‏بدهد و با يك بيمارى، همه نشاط او فرو بنشيند; دوستى بگير كه زوال‏پذير نباشد. بنابراين، معرفت، محبت‏حقيقى مى‏آورد و غفلت، محبت كاذب. در قرآن كريم در باره محبت كاذب آمده است:

«كلا بل تحبون العاجلة و تذرون الاخرة وجوه يومئذ ناضرة الى ربها ناظرة و وجوه يومئذ باسرة تظن ان يفعل بها فاقرة‏» ⁽⁶⁾

شما متاع زودگذرى را دوست داريد و كسانى كه چنين متاعى را به عنوان محبوب، برگزيده‏اند، در روز قيامت، چهره آنها افسرده است، ولى كسانى كه خدا را به عنوان محبوب راستين پذيرفته‏اند، در آن روز چهره‏اى شادمان دارند.

نيز مى‏فرمايد:

«و تحبون المال حبا جما» ⁽⁷⁾

شما مال را خيلى دوست داريد. كسى كه به مال، خيلى علاقه‏مند باشد، در هنگام مرگ فشار بيشترى مى‏بيند; زيرا بايد هنگام مرگ همه علاقه‏هاى دنيوى را رها كند. گاهى ممكن است اصل مال كم باشد، ولى علاقه به آن زياد باشد. آنچه در اين آيه آمده، اين نيست كه شما مال زيادى را دوست داريد، بلكه مى‏فرمايد شما به مال، خيلى دل بسته‏ايد. آنچه كه مربوط به جمع مال و «اكتناز» است در سوره «توبه‏» و بعضى از سور ديگر آمده است. در سوره توبه مى‏فرمايد:

«و الذين يكنزون الذهب و الفضة و لا ينفقونها فى سبيل الله فبشرهم بعذاب اليم‏» ⁽⁸⁾ .

در سوره «همزه‏» نيز مى‏فرمايد:

«ويل لكل همزة لمزة الذى جمع مالا و عدده يحسب ان ماله اخلده‏» ⁽⁹⁾

او مالى را جمع و شمارش كرده است و هر روز كوشيده تا بر ارقام ثروت اندوخته‏اش در بانكها، افزوده شود. او از داشتن مال وافر لذت مى‏برد; بدون اين كه بتواند از آن استفاده كند و در حقيقت، انباردار ديگران است. چنين انسانى تلاش مى‏كند و مشكل قيامت را خودش تحمل مى‏كند ولى لذت بهره‏ورى از مال را عده‏اى ديگر مى‏برند و اين، خسارت بزرگى است. انسانى كه اهل معرفت نباشد در انتخاب محبوب، خطا مى‏كند.

*************************************************

امام خمینی (ره) در آثار خود به دو نوع محبت اشاره میکند:  يكى ازآنها را مذموم «و راس كل خطيئه‏اش‏» (1)مى‏دانند و ديگرى را محمود و سرچشمه سعادت و كمال برمى‏شمرند. محبت نوع اول، محبت‏به دنياست چون انسان وليده عالم طبيعت است محبت‏به دنيا از آغاز در قلبش به وجود مى‏آيد و هرچه بزرگتر مى‏شود اين محبت در دل او رشد مى‏كند و پررنگتر مى‏شود و تا آنجا اوج مى‏گيرد كه در هر حال و در همه چيز به دنبال محبوب طبيعى خود مى‏گردد(2) و هرچه اين توجه و دلبستگى بيشتر شود حجاب ميان انسان و دار كرامت‏حق و يا به تعبير ديگر پرده ميان حق و قلب بيشتر و ضخيمتر مى‏گردد و در نتيجه از محبوب حقيقى غفلت مى‏ورزد(3). امام علت اين نوع محبت را چنين تبيين مى‏كنند:

 طراح ونويسنده: مريم

Powered By
  BLOGFA.COM